Σόλων: Ο άνθρωπος που τα έβαλε με την αδικία

Η Αθήνα στο… χείλος του γκρεμού
Αθήνα, 6ος αιώνας π.Χ. Μια πόλη έτοιμη να εκραγεί. Οι πλούσιοι τα έχουν όλα, οι φτωχοί τα χάνουν όλα: χωράφια, σπίτια, ακόμα και την ελευθερία τους. Η λέξη χρέος σημαίνει σκλαβιά, εξορία, εξαφάνιση. Οι οικογένειες διαλύονται, η πόλη βουλιάζει στην αδικία.
Και τότε, ένας άνθρωπος βγαίνει μπροστά. Όχι στρατηγός, ούτε βασιλιάς. Ένας ποιητής και νομοθέτης: ο Σόλων.
Η κίνηση που άλλαξε τα πάντα
Οι Αθηναίοι του δίνουν απόλυτη εξουσία –όχι για να κυβερνήσει, αλλά για να σώσει την πόλη. Κι εκείνος κάνει το αδιανόητο:
• Σβήνει όλα τα ιδιωτικά χρέη.
• Απελευθερώνει όσους είχαν γίνει δούλοι για χρέη.
• Απαγορεύει για πάντα την «υποθήκευση του σώματος».
• Φτιάχνει νέους θεσμούς: Βουλή, λαικά δικαστήρια, κανόνες στο εμπόριο και στην οικογένεια.
Ξαφνικά, άνθρωποι που ήταν χαμένοι στη σκλαβιά ξαναβρίσκουν την ελευθερία τους. Η Αθήνα γυρίζει σελίδα. Ήταν το πρώτο μεγάλο βήμα προς τη δημοκρατία.
Ο άνθρωπος μπροστά από την εποχή του
Ο Σόλων δεν ήθελε δόξες και αγάλματα. Μόλις έβαλε τις βάσεις, έφυγε μόνος του για δέκα χρόνια από την Αθήνα. Ήθελε να αφήσει τους νόμους του να εφαρμοστούν, χωρίς να τον πιέζουν να τους αλλάξει. Ήξερε ότι όποιος μένει πολύ κοντά στην εξουσία, κινδυνεύει να τη διαφθείρει –ή να διαφθαρεί.

Μάθημα για σήμερα
Τα δεσμά του σήμερα μπορεί να μην είναι αλυσίδες, αλλά άγχος, ανασφάλεια, αδικίες, το αίσθημα ότι «δεν μπορώ να αλλάξω τίποτα». Ο Σόλων δείχνει ότι ένας άνθρωπος με όραμα και θάρρος μπορεί να κάνει την αρχή.

Δεν χρειάζεται να έχεις εξουσία. Μπορείς να φέρεις αλλαγή ξεκινώντας από μικρά πράγματα:
• Να υπερασπιστείς ένα φίλο που αδικείται.
• Να μιλήσεις, όταν κάτι είναι άδικο.
• Να κάνεις το σωστό, ακόμα κι αν είσαι μόνος.
Ο Σόλων δεν έλυσε όλα τα προβλήματα. Αλλά τόλμησε να μπεί στο παιχνίδι, όταν οι άλλοι φοβήθηκαν. Και έδειξε ότι η νίκη έρχεται, όταν σπας τα δεσμά.

Ήξερες ότι…
• Ο Σόλων έγραφε ποιήματα για πολιτική και ελευθερία –στίχους που ξεσήκωναν τους ανθρώπους της εποχής του.
• Στα ταξίδια του γνώρισε τον βασιλιά Κροίσο, που τον ρώτησε ποιος είναι ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος. Η απάντησή του «Μηδένα προ του τέλους μακάριζε» (μην πείς κανέναν ευτυχισμένο, πριν δείς πως τελειώνει το ταξίδι του) έγινε παροιμιώδης.
• Έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους Επτά Σοφούς της Αρχαιότητας.

Πάρε θέση
Αν μπορούσες να αλλάξεις έναν κανόνα στο σχολείο ή στην παρέα σου, ποιος θα ήταν;

ο διπλανός σου